|
Wstęp
|
Podejmuje on w gruncie rzeczy zagadnienie Berenta i Przybyszewskiego, ale podejmuje je i stawia samoistnie. Daje on zaciekłą krytykę mitu o kryzysach, przezwyciężeniach i wyzwoleniach duchowych. Jego Pałuba zawiera in nuce w metodzie swej krytykę wszelkich wmówień kulturalnych, tj. krytykę kultury, w którem pomiędzy życiem umysłowem, duchowem człowieka, a jego życiem tzw. realnem, tj. czynnościami, jakie on spędza w społeczeństwie, istnieje przedział W ten sposób pisał o autorze Pałuby w rozdziale IX swojej książki Współczesna powieść polska wybitny ówczesny krytyk Stanisław Brzozowski. "Samotny" okres w życiu Strumieńskiego pomiędzy śmiercią Angeliki a małżeństwem z Olą, to czas, który dostarcza wielu przykładów na dowód, że powieść Irzykowskiego była taką w istocie. Choć to niespełna dwadzieścia stron w książce, to jednak zagęszczenie cennych - przynajmniej z mojego punktu widzenia - przykładów jest tak duże, że postanowiłem ten okres wyodrębnić w oddzielnym rozdziale mojej pracy. Zanim jednak przejdę do Pałuby chciałbym jeszcze zacytować fragment innego dzieła Stanisława Brzozowskiego, tym razem odnoszącego się do postawy, którą prezentowali najczęściej artyści młodopolscy, a którą krytykuje również Irzykowski w swojej powieści: Człowiek musi sam stworzyć sobie swój posłuszny świat. Praca ukazuje się jako jedyny fundament myśli. Myśl żyje w świecie, o ile utrzymywana jest na jego powierzchni przez wysiłek życia. Sama przez się nie ma żadnej władzy. Tu występuje nieubłagana surowość nowoczesnego stanowiska. Jak się okaże myśl Strumieńskiego żyła w świecie, ale nie podtrzymywana nawet najmniejszym wysiłkiem życia... O te krawędzie mogła zawadzić (głową?) Angelika, spadając do studni, lecz żadnych wyraźnych śladów tego nie znaleziono. W tej chwili kilka grudek ziemi osunęło się spod niego i spadło w głąb. Po lekkim plusku nastąpiła cisza. Wziął wtedy sam większy kamień i upuścił go do wody, a potem miarkował po plusku, jak to mogło być daleko, choć znał studnię jeszcze z czasów chłopięcych.
|
| kredyt samochodowy | |